Ẩn sau dáng hình quen thuộc của đôi đũa là hành trình của những câu chuyện văn hóa, gắn liền với lịch sử và nếp sống – phong tục của nhiều quốc gia phương Đông. Từ những nguồn cảm hứng ấy, curio đã phát triển và cho ra mắt bộ sưu tập đũa gỗ kết hợp cùng chất liệu sơn mài với mong muốn đưa nét đẹp của nghệ thuật thủ công Việt Nam đến gần hơn với đời sống đương đại.
Có nhiều sự tích lý giải về nguồn gốc của đũa, tương truyền thời vua Nghiêu vua Thuấn (khoảng 2357 – 2207 TCN), nạn lụt hoành hành, Đại Vũ tuân mệnh vua đi trị thuỷ và thề rằng phải trừ được nạn cứu dân. Đại Vũ đêm ngày bôn ba công việc, ba lần đi qua nhà mà không kịp vào, cả ăn cơm cũng phải chạy đua với thời gian. Đồ ăn vừa nấu xong, nóng bỏng tay, dùng tay bốc không được, đợi nguội thì chậm việc trị thuỷ. Trong lúc cấp bách, ông bẻ hai cành trúc, dùng gắp thức ăn dễ dàng… tương truyền đũa ra đời từ đó và tạo thành một thiết kế dụng cụ ăn uống cho đến ngày nay.
Từ hai cành cây ban đầu, trải qua nhiều cải tiến, đũa không chỉ là dụng cụ đơn thuần, mà tải trên đó triết lý sống đầy thú vị. Đũa đầu trên vuông, dưới tròn, như vậy sẽ không bị lăn nếu đặt trên bàn. Khái niệm vuông tròn trên đũa còn hàm ý trời tròn đất vuông. Đầu vuông cầm trong tay là bên trong, đại diện cho việc làm người phải ngay thẳng, có cốt khí, giữ vững nguyên tắc, không quên lương tri. Đầu tròn đưa ra phía thức ăn là bên ngoài, đại diện cho đối xử với người phải mềm mại, thông đạt, bao dung, học cách thấu hiểu.
Độ dài của đũa, theo nguyên bản là bảy tấc sáu phân (theo hệ đo lường cổ), quy ra tương đương 19 – 25cm. Được gọi là “Thất tình – Lục dục” gồm: vui – buồn – sợ – yêu – ghét – vận – rủi và mắt – tai – mũi – lưỡi – thân – ý. Người xưa dùng độ dài này để nhắc nhở ăn uống là bản năng nhưng con người không thể bị dục vọng dẫn dắt, phải biết tiết chế, chừng mực.
Đũa luôn là một đôi, không dùng riêng lẻ, một chiếc chủ động phát lực là dương, chiếc thuận theo phối hợp là âm, một chính một phụ, một cứng một mềm, một động một tĩnh phối hợp, mới có thể gắp thức ăn vững vàng. Điều này ám chỉ cuộc đời cần biết cân bằng, gia đình cần bao dung, vợ chồng cần nâng đỡ, tập thể cần hợp tác. Dùng lực quá mạnh, đũa sẽ không mở ra, dùng lực quá nhẹ thức ăn lại không gắp được, điều này nhắc phải biết tiến lùi, làm việc biết chừng mực, không cực đoan, không cố chấp, không thái quá, không quá đà.
Nghi lễ ẩn trong đôi đũa còn nghiêm khắc hơn, trên bàn ăn không cắm đũa trực tiếp vào bát cơm, đó là điều bất kính với người đã khuất. Không dùng đũa gõ bát gõ đĩa, đó là hành vi xin ăn của kẻ ăn mày, mất thể diện. Gắp thức ăn chỉ gắp trước mặt mình, không với qua chỗ người khác. Không bới lật thức ăn, càng không dùng đũa chỉ vào người khác. Đó gọi là chỉ trích, là hành vi thất lễ.
Ở curio, đũa cũng là sự kết hợp của những biến thể và tổng hợp, từ những tinh gọn, nhỏ xinh của đũa phong cách Nhật chuyên gắp đồ vừa miếng như các loại sushi, sashimi, đến mạnh mẽ, vững chãi chắc khoẻ của đũa Việt, curio cho ra một tỉ lệ mới, với chiều dài 23,5cm. Đũa curio vẫn sử dụng dáng trụ vuông – tròn, gỗ tự nhiên, kết hợp cùng kỹ thuật sơn mài, tạo nên một thiết kế đũa phù hợp sử dụng dễ dàng trong mọi phong cách ẩm thực. Nghệ thuật sơn mài truyền thống của Việt Nam được ứng dụng trong sản xuất, tạo nên bộ sưu tập đũa màu sắc đa dạng, hiện đại, dễ dàng kết hợp với các vật dụng bàn ăn khác để bữa ăn thêm phần đẹp mắt, ngon miệng, và ngập tràn yêu thương như ý nghĩa của đũa.
Cùng curio khám phá thêm về quy trình làm đũa sơn mài.
https://curio.vn/wp-content/uploads/2026/07/DUA-SON-MAI-Curio-Clip.mp4
Bài viết: Nguyễn Đình
Video: Đình Nghi
